Mỗi năm vào mùa giáp Tết, quê tôi so đũa nở trắng cây. So đũa là loại cây dễ trồng, mau lớn. Mùa nào rộ hoa ăn không kịp so đũa kết trái đặc kín cành. Trái so đũa giống các loại đậụ, thân trái dài, thẳng, buông thong hướng xuống đất. Nhìn từ xa cứ như hằng sa số chiếc đũa tre được người ta treo khắp các cành cây. Trái già khô tự tách vỏ rụng hạt xuống đất, cứ thế mà so đũa lại tự nảy mầm, lớn thật nhanh.

 

   Nội dạy chúng tôi bứng con trồng dài theo mé nước để giữa đất không bị lở. Khoảng vài tháng là cây cao to, vững chãi. Cây lớn vài năm có thể đốn làm cột nhà. Độ tháng mười âm lịch thì bong so đũa nở rộ. Bông so đũa mọc thành chùm trắng muốt có hình trăng khuyết và đặc biệt so đũa chỉ nở một cánh duy nhất. Vào những đêm không trăng, nhìn những chùm bông trắng lấp ló qua khung cửa sổ thật đẹp.

 

   Bông so đũa có vị ngọt, có thể luộc chấm mắm nêm, chấm nước cá linh kho mẳn,. Vào mùa bông so đũa nở rộ cũng là mùa nước nổi, cá linh từ các mé sông đổ trở ra thượng nguồn Mê Kong trắng cả sông. Hồi đó, nội tôi nuồi một hủ cơm mẻ(*) trong gạc măng ghê. Cá linh nấu canh chua bông so đũa bằng cơm mẻ rất ngon. Những con cá linh trắng bạc béo ngậy kết hợp với vị ngọt hơi hăng hăng của so đũa, vị chua đặc biệt của cơm mẻ tạo nên một nồi canh đặc trưng của miền tây nam bộ.

 

   Ở vùng quê “nước sông gạo chợ”, những lúc lười đi chợ mấy chị em chúng tôi đứa vin cành, đứa dùng cây sào có cột móc kẽm hái bông so đũa vô xào mỡ. Tước vỏ xanh dưới đài hoa đi, ngắt cọng nhụy ở giữa bỏ rồi tiện tay cầm cuống bông còn đầy mật ngọt trong veo đưa lên miệng húp. Khó mà quên được thứ nước trong vắt ngọt lịm được tạo hóa ban tặng cho loại hoa dân dã này.

 

   Tôi lúi húi rút nắm lá dừa khô vò nát một đầu, quẹt lửa nhóm bếp. Bắc chảo lên bếp đợi chảo nóng rưới chút mỡ nước, đập tép tỏi cho dập rồi thả vào. Khi tỏi dậy nùi thơm thì đổ rổ bông so đũa vào xào nhanh tay để bông vừa chin tới mới ngon. Bữa cơm không thịt cá mà vẫn bắt cơm lắm, gắp một đũa bông so đũa chấm vào chén nước tương được dầm ớt thiệt cay rồi cho vào miệng, lùa một đũa cơm mà cười tít mắt.

 

   Quê nội bây giờ đổi thay nhiều, so đũa là loài cây dễ trồng nhưng vườn nhà tôi hầu như không còn nữa. Nội mất, chúng tôi rời quê lên phố lập nghiệp đã lâu. Nhớ lắm những chiều ba chị em cùng nội lặt bông ngoài cầu ao, nhớ mùa cá linh non lội trắng sông, nhớ con nước ròng đưa cánh hoa trắng muốt có hình mảnh trăng khuyết trôi ra sông cái. Hàng so đũa ngày xưa nội trồng không còn nữa. Qua bao mùa nước nổi, mảnh vườn xưa giờ  lở cả bên bồi.

 

   Bây giờ so đũa nở bông quanh năm, ở Sài Gòn chợ nào cũng có bán. Món ăn được chế biến từ bông so đũa cũng đa dạng hơn. Gỏi bông so đũa tép bạc, so đũa chấm mắm kho, lẩu mắm…Các hàng quán ở thành thị luôn có thực đơn riêng dành cho loại hoa mộc mạc chân quê này kèm với món cá linh non khi rộ mùa. Người miền tây nhớ quê chỉ cần vào quán gọi cái lẩu chua cá linh, bông so đũa. Gắp một đũa bông nhúng vào nồi nước lẩu trắng đục đặc trưng của cơm mẻ mà thương quá hàng so đũa quê mình.

 

 

 

(*)Cơm mẻ: lọai cơm ngụi được nuôi lên men dùng để nấu canh chua, làm nước chấm thay thế cho me.

 

Võ Thụy Như Phương

• Được 0 người yêu thích | Thích
• Chia sẻ
• • Đăng nhập hoặc đăng ký để bình luận

Các bài liên quan