Ăn chay có thật sự tốt cho sức khỏe?

 
Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để lưu vào danh mục yêu thích.
   

Không có một cách ăn chuẩn cho tất cả mọi người, bởi mỗi người là một cá thể riêng biệt. Chế độ ăn chay có thể phù hợp với người này nhưng chưa hẳn là lựa chọn lý tưởng dành cho bạn!

Không ít người ủng hộ việc ăn chay, nhưng cũng có rất nhiều quan điểm cho rằng việc tiêu thụ cả động vật lẫn thực vật mới là cách thực dưỡng hợp lý, phù hợp với hoạt động sống của con người. Đứng dưới cách nhìn này, 5 dẫn chứng bảo vệ cho quan điểm “ăn chay chưa hẳn là tốt” được đưa ra khá thuyết phục. Chế độ ăn chay sẽ gây ra những ảnh hưởng không có lợi cho sức khỏe, nhất là những ai đang theo đuổi chế độ thuần chay.

An chay dung cach

Ăn chay có thể gây ra nhiều vấn đề với sức khỏe con người

Ăn chay có đồng nghĩa thiếu chất?

Tổ tiên của loài người được xếp vào nhóm động vật ăn tạp, dĩ nhiên có chọn lọc. Do đó, con người sẽ hoạt động và sinh sống khỏe mạnh khi được thu nạp đầy đủ cả hai nguồn thực phẩm từ động vật cũng như thực vật.

Chất đạm trong nguồn thức ăn thực vật thường không đủ các loại a-xít amin thiết yếu cho việc xây dựng cấu trúc cơ thể, nhất là ở những người có nhu cầu dinh dưỡng cao như phụ nữ mang thai, trẻ em trong độ tuổi đang tăng trưởng, người mắc các bệnh lý tổn thương cấu trúc cơ thể cần phục hồi như thiếu máu, phỏng, viêm gan, gãy xương…

Trong khi một số chất dinh dưỡng chỉ có thể được nhận từ thực vật như vitamin C, bên cạnh đó cũng có những dưỡng chất chỉ có thể thu nạp từ động vật. Một trong những dưỡng chất quan trọng với cơ thể chỉ tìm thấy trong động vật chính là vitamin B12.

Vitamin B12 vì sao lại quan trọng?

Đây là một loại vitamin tan trong nước, tham gia vào hoạt động của mọi tế bào trong cơ thể, đặc biệt quan trọng trong việc hình thành máu huyết và chức năng của não. Do vậy, vitamin B12 là dưỡng chất tối quan trọng đối với sự sống nhưng nó lại không có mặt trong bất kỳ loài thực vật nào (trừ một số loại tảo). Vì thế nếu đang theo chế độ ăn chay, bạn cần quan tâm đến việc thu nạp dưỡng chất này. Thực tế, người ăn chay thường bị thiếu hụt vitamin B12. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng có khoảng 92% người ăn chay thiếu hụt vi chất này.

Khi cơ thể không thu nạp đủ vitamin B12 có thể dẫn đến các vấn đề tiêu cực về tinh thần và tâm lý, trí nhớ giảm sút, lưỡi sưng đau, khó nuốt, mệt mỏi…

Dưỡng chất vitamin B12 thường có nhiều trong thịt, cá, sò, ốc, sữa, chất bổ sung. Tuy nhiên, cơ thể không tự sản sinh ra B12 mà cần có sự tác động của vi khuẩn. Với người bình thường, mỗi ngày, cơ thể cần tiếp nhận khoảng 2,4 microgram vitamin B12.

Tuy nhiên, thiếu hụt vitamin B12 chỉ là đỉnh của tảng băng trôi… bởi có nhiều dưỡng chất khác ít được biết đến (chỉ được tìm thấy trong thức ăn có nguồn gốc động vật) – đóng vai trò rất quan trọng với sự sống của con người – có nhiều khả năng sẽ “vắng bóng” trong cơ thể người ăn chay.

An chay

Mối nguy thiếu hụt vitamin B12 luôn đe dọa sức khỏe người ăn chay

Chế độ ăn chay, một cho tất cả: nên hay không?

Nếu nhìn vào bảng tin của người theo trường phái thuần chay, bạn sẽ nhanh chóng tìm thấy những câu chuyện nói về lợi ích sức khỏe thần kỳ của việc ăn chay mà một vài người nào đó đã thành công. Có thể đó là sự thật, nhưng điều quan trọng mà bạn cần lưu ý, đây chỉ là bằng chứng, không phải chứng minh khoa học. Bạn cũng sẽ tìm thấy những câu chuyện thành công như vậy trong tất cả những chế độ ăn uống khác! Và thực tế cũng có khá nhiều trường hợp ăn chay không thành công.

Phần đông các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng chế độ ăn chay sẽ mang đến nhiều lợi ích sức khỏe nhưng chỉ có tác dụng ngắn hạn. Vì nếu quá trình này diễn ra lâu dài sẽ gây thiếu hụt chất dinh dưỡng và những vấn đề khác về sức khỏe. Do đó, bạn nên suy nghĩ về việc bản thân có nên loại bỏ hoàn toàn những thực phẩm có nguồn gốc động vật hay không.

Mục đích cao cả của chế độ ăn chay thường được khuyến cáo đến mọi người là tránh sử dụng thực phẩm động vật, kiêng đường, carbohydrate tinh chế(các loại đồ ngọt, bột ngũ cốc tỉ lệ xay xát cao…), dầu thực vật chế biến và chất béo trans. Hơn nữa, người ăn chay cũng sẽ từ bỏ thói quen hút thuốc và siêng năng tập thể dục. Điều này cũng nên được khuyến khích cho tất cả các chế độ dinh dưỡng khác, dù chay hay mặn.

Vì vậy, quan điểm của những người theo trường phái thu nạp cả thực và động vật cho rằng một chế độ ăn chay bao gồm thực vật, một ít của động vật (bao gồm cả trứng hoặc chất béo từ cá) thường xuyên sẽ lành mạnh hơn nhiều so với một chế độ ăn uống thuần chay, loại bỏ hoàn toàn nguồn đạm đến từ động vật. Bạn có thể yên tâm với chế độ dinh dưỡng cân bằng này.

Thuc pham an chay

Bổ sung thêm trứng, dầu cá vào trong thực đơn ăn chay để duy trì sức khỏe

Nói không với thịt động vật chưa qua chế biến?

Con người đã hình thành thói quen thu nạp thịt động vật từ hàng trăm ngàn (hoặc hàng triệu) năm trước đây và cũng đã tiến hóa theo cách này. Cơ thể chúng ta sinh ra đã hoàn toàn có khả năng tiêu hóa, hấp thu và sử dụng đầy đủ các chất dinh dưỡng có lợi từ động vật.

Đúng là thịt chế biến gây hại cho sức khỏe nếu nó được sản xuất bằng một quy trình “bẩn”. Nhưng, nếu động vật được chăn nuôi bằng cách cho ăn uống thức ăn tự nhiên (như bò ăn cỏ) và sống giữa thiên nhiên sẽ mang đến nguồn dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe con người.

Thịt đỏ chưa qua chế biến thực sự không có bất kỳ liên kết với các bệnh tim mạch, tiểu đường hoặc nguy cơ tử vong. Nó chỉ có một liên kết rất yếu với việc làm tăng nguy cơ ung thư với nguyên nhân là do thu nạp quá nhiều.

Chất béo bão hòa cũng chưa có nghiên cứu chứng minh dẫn đến bệnh tim. Các loại thực phẩm từ động vật, thịt, cá, trứng và các sản phẩm từ sữa là nguồn thực phẩm bổ dưỡng dành cho những người bình thường có thể thu nạp chúng. Những người này được thu nạp nguồn protein chất lượng cao, chất béo lành mạnh, vitamin, khoáng chất và chất dinh dưỡng có tác dụng quan trọng đối với sức khỏe.

Bên cạnh việc thiếu hụt trầm trọng vitamin B12, người ăn chay còn thiếu các dưỡng chất quan trọng khác như sắt (dễ gây bệnh thiếu máu), selenium (bảo vệ võng mạc, cải thiện tầm nhìn, ngăn chặn đục thủy tinh thể), a-xĩt béo omega-3 (duy trì trái tim khỏe mạnh, giảm nguy cơ mắc bệnh tim).

An chay

Ăn chay đúng cách để duy trì sức khỏe ổn định

Ăn chay sao cho đúng?

Một chế độ ăn uống phù hợp phải tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố, bao gồm tuổi tác, giới tính, mức độ hoạt động, sức khỏe chuyển hóa hiện tại, văn hóa ẩm thực và sở thích cá nhân.

Chế độ ăn chay có thể thích hợp cho một số người, nhưng lại không phù hợp cho nhóm người khác. Nếu muốn thực hiện chế độ ăn chay, bạn nên bổ sung những kiến thức cần thiết từ sách vở, các tài liệu thuần chay, để áp dụng một chế độ ăn uống an toàn, phù hợp cho cơ thể.

Nếu nhận được kết quả tốt sau một thời gian ăn chay, đó là điều hết sức tuyệt vời. Nếu không thành công, bạn cũng đừng cố gắng ép mình, bởi điều này vô tình sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe bản thân.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên rằng bạn nên kết hợp thực phẩm động vật với thực vật hợp lý mới có thể đáp ứng nhu cầu phát triển và sinh tồn của cơ thể.

Bách Trang